
Máy đo nồng độ cồn sai lệch có thể do cồn tồn dư trong miệng, thổi không đúng cách, cảm biến xuống cấp, thiết bị chưa được kiểm tra hoặc hiệu chuẩn, điều kiện môi trường không phù hợp hay lựa chọn sai loại máy. Tuy nhiên, kết quả khác nhau giữa các lần đo chưa đủ để kết luận thiết bị bị hỏng.
Hiểu rõ nguyên nhân sẽ giúp người dùng kiểm tra đúng cách, hạn chế sai số và xác định khi nào cần bảo dưỡng hoặc kiểm tra kỹ thuật thiết bị.
6 nguyên nhân khiến máy đo nồng độ cồn bị sai lệch
1.1. Đo ngay sau khi uống rượu bia
Đây là một trong những nguyên nhân phổ biến khiến kết quả đo cao bất thường.
Ngay sau khi uống rượu bia, một lượng cồn có thể còn tồn đọng trong khoang miệng. Khi thổi vào máy, lượng cồn này có thể ảnh hưởng đến kết quả, khiến chỉ số cao hơn nồng độ cồn thực tế trong hơi thở lấy từ phổi.
Cách khắc phục: Nên chờ ít nhất 15-20 phút sau khi uống rượu bia, ăn uống hoặc sử dụng sản phẩm có chứa cồn trước khi đo. Trong thời gian chờ, tránh hút thuốc, ăn uống hoặc sử dụng nước súc miệng.
Lưu ý: Chờ 15-20 phút chỉ giúp giảm ảnh hưởng của cồn tồn dư trong miệng, không có nghĩa là cồn trong cơ thể đã được đào thải.
1.2. Thổi không đúng cách
Máy đo nồng độ cồn trong hơi thở cần lấy được mẫu khí phù hợp để phân tích.
Nếu người dùng thổi quá nhẹ, ngắt quãng hoặc không đủ thời gian, thiết bị có thể không thu được mẫu khí đạt yêu cầu. Tùy từng model, máy có thể báo lỗi, yêu cầu đo lại hoặc cho kết quả kém tin cậy.
Cách khắc phục:
- Đọc hướng dẫn sử dụng của từng model.
- Thổi đều và liên tục theo tín hiệu hướng dẫn của máy.
- Sử dụng đúng loại ống thổi nếu thiết bị yêu cầu.
- Không tự ý thay đổi khoảng cách hoặc phương pháp lấy mẫu.
1.3. Cảm biến bị lão hóa hoặc xuống cấp
Cảm biến là bộ phận quan trọng quyết định khả năng phát hiện và đo nồng độ cồn.
Sau thời gian sử dụng, đặc tính cảm biến có thể thay đổi do tuổi thọ linh kiện, tần suất đo hoặc điều kiện bảo quản.
Một số máy đo nồng độ cồn sử dụng cảm biến điện hóa (Fuel Cell), có khả năng phát hiện ethanol với tính chọn lọc tốt. Tuy nhiên, công nghệ này vẫn cần được kiểm tra và hiệu chuẩn theo hướng dẫn của nhà sản xuất.
Dấu hiệu cần kiểm tra:
- Kết quả bất thường lặp lại dù đã thực hiện đúng quy trình.
- Máy thường xuyên báo lỗi hoặc không hoàn tất phép đo.
- Thiết bị đã đến thời điểm cần bảo dưỡng hoặc kiểm tra cảm biến theo khuyến nghị của nhà sản xuất.
Cách khắc phục: Liên hệ đơn vị kỹ thuật để kiểm tra tình trạng cảm biến và xác định thiết bị có cần bảo dưỡng, hiệu chuẩn hoặc thay thế linh kiện hay không.

1.4. Máy chưa được hiệu chuẩn định kỳ
Sau thời gian sử dụng, thiết bị đo có thể xuất hiện độ lệch so với giá trị tham chiếu. Nếu không được kiểm tra theo kế hoạch phù hợp, độ tin cậy của kết quả có thể bị ảnh hưởng.
Cần phân biệt ba hoạt động:
- Kiểm tra: Đánh giá tình trạng hoạt động hoặc khả năng đáp ứng yêu cầu của thiết bị.
- Hiệu chuẩn: Xác định mối quan hệ giữa kết quả chỉ thị của thiết bị và giá trị tham chiếu trong điều kiện xác định.
- Hiệu chỉnh: Tác động để thay đổi đặc tính đo nhằm giảm sai lệch khi cần thiết.
Không phải mọi lần hiệu chuẩn đều đồng nghĩa với việc phải hiệu chỉnh thiết bị.
Cách khắc phục: Theo dõi lịch kiểm tra, hiệu chuẩn và bảo dưỡng theo hướng dẫn của nhà sản xuất, yêu cầu sử dụng và quy định áp dụng. Với thiết bị phục vụ hoạt động kiểm tra chuyên nghiệp, cần xác minh thêm các yêu cầu kỹ thuật và kiểm định có liên quan.
Không nên tự ý điều chỉnh máy nếu không có thiết bị chuẩn, quy trình và chuyên môn phù hợp.
❝Đang nghi ngờ máy đo nồng độ cồn cho kết quả không chính xác?
Trước khi thay máy mới, hãy kiểm tra quy trình lấy mẫu, lịch hiệu chuẩn và tình trạng cảm biến. Nếu chưa xác định được nguyên nhân, bạn có thể tham khảo các dòng máy đo nồng độ cồn có tại ECALL hoặc liên hệ để được tư vấn lựa chọn thiết bị phù hợp.
1.5. Điều kiện môi trường không phù hợp
Nhiệt độ, độ ẩm và môi trường có hơi cồn hoặc hóa chất có thể ảnh hưởng đến quá trình lấy mẫu và hoạt động của thiết bị.
Ví dụ, khi sử dụng máy trong khu vực vừa được vệ sinh bằng dung dịch chứa cồn, hơi cồn trong không khí có thể gây nhiễu cho một số phương pháp đo, đặc biệt là thiết bị lấy mẫu không cần ống thổi.
Cách khắc phục:
- Sử dụng máy trong điều kiện môi trường được nhà sản xuất cho phép.
- Tránh đo tại nơi có hơi cồn đậm đặc hoặc hóa chất có khả năng gây nhiễu.
- Bảo quản thiết bị đúng hướng dẫn.
- Nếu nghi ngờ kết quả bị ảnh hưởng bởi môi trường, hãy chuyển đến vị trí phù hợp và thực hiện lại theo quy trình của nhà sản xuất.
1.6. Sử dụng thiết bị không phù hợp với mục đích đo
Không phải tất cả máy đo nồng độ cồn đều có cùng công nghệ cảm biến, phương pháp lấy mẫu, dải đo và đặc tính kỹ thuật.
Máy phục vụ sàng lọc nhanh có thể được thiết kế khác với thiết bị dùng để đo định lượng hoặc phục vụ hoạt động kiểm tra chuyên nghiệp. Vì vậy, không nên mặc định hai thiết bị sẽ cho kết quả giống hệt nhau trong mọi điều kiện.
Kết quả giữa hai máy có thể khác nhau do thời điểm lấy mẫu, phương pháp đo, độ phân giải, tình trạng hiệu chuẩn hoặc đặc tính kỹ thuật của từng thiết bị. Chỉ riêng sự khác biệt đó chưa đủ để kết luận máy nào bị lỗi.
Cách khắc phục: Trước khi mua, hãy xem xét:
- Công nghệ cảm biến và phương pháp lấy mẫu.
- Dải đo, độ phân giải và độ chính xác được công bố.
- Yêu cầu kiểm tra, hiệu chuẩn hoặc kiểm định.
- Mục đích sử dụng: cá nhân, doanh nghiệp hay hoạt động kiểm tra chuyên nghiệp.
- Tài liệu kỹ thuật và nguồn gốc sản phẩm.
Lựa chọn đúng thiết bị ngay từ đầu giúp hạn chế rủi ro do sử dụng máy không đáp ứng nhu cầu thực tế.
❝Cần tư vấn chọn máy đo nồng độ cồn?
Chưa biết nên chọn máy cảm biến Fuel Cell hay thiết bị phù hợp cho nhu cầu kiểm tra tại doanh nghiệp? Hãy liên hệ ECALL – 0988 325 358 để trao đổi về mục đích sử dụng, tần suất đo và các yêu cầu kỹ thuật cần đáp ứng.
2. Cách kiểm tra khi máy đo nồng độ cồn cho kết quả bất thường
Nếu nghi ngờ máy đo nồng độ cồn bị sai lệch, người dùng có thể thực hiện các bước sau:
Bước 1: Kiểm tra xem đã đủ thời gian chờ sau khi ăn uống, sử dụng rượu bia hoặc sản phẩm chứa cồn hay chưa.
Bước 2: Kiểm tra tình trạng máy, nguồn điện, ống thổi và các thông báo lỗi trên màn hình.
Bước 3: Đo lại theo đúng hướng dẫn, bảo đảm thiết bị lấy được mẫu hơi thở đạt yêu cầu.
Bước 4: Kiểm tra lịch bảo dưỡng, hiệu chuẩn và số lần đo nếu model có chức năng theo dõi.
Bước 5: Nếu kết quả vẫn bất thường, ngừng sử dụng thiết bị cho các quyết định quan trọng và liên hệ đơn vị kỹ thuật để kiểm tra bằng phương pháp chuẩn phù hợp.

Ví dụ minh họa: Doanh nghiệp phát hiện kết quả đo bất thường
Một doanh nghiệp sử dụng máy đo nồng độ cồn để kiểm tra nhân viên trước ca làm việc. Một ngày, thiết bị liên tục cho kết quả khác thường so với những lần kiểm tra trước.
Thay vì kết luận ngay máy bị hỏng hoặc nhân viên chắc chắn không có cồn, người phụ trách cần kiểm tra điều kiện lấy mẫu, quy trình đo, môi trường sử dụng và tình trạng hiệu chuẩn của thiết bị.
Nếu vẫn còn nghi ngờ, cần tạm ngừng sử dụng thiết bị đó cho quyết định quan trọng, đồng thời thực hiện quy trình xác minh phù hợp. Cách xử lý này giúp hạn chế việc đưa ra kết luận chỉ dựa trên một kết quả đo chưa được xác minh.
3. Làm thế nào để hạn chế sai lệch khi sử dụng máy đo nồng độ cồn?
Để duy trì độ tin cậy của thiết bị, người dùng nên:
- Sử dụng máy đúng hướng dẫn của nhà sản xuất.
- Không đo ngay sau khi uống rượu bia hoặc sử dụng sản phẩm chứa cồn.
- Vệ sinh và bảo quản thiết bị đúng quy định.
- Thay ống thổi theo yêu cầu vệ sinh và hướng dẫn sử dụng.
- Kiểm tra, hiệu chuẩn thiết bị đúng lịch.
- Lựa chọn máy có thông số kỹ thuật rõ ràng, phù hợp với nhu cầu thực tế.
Đối với doanh nghiệp, đơn vị vận tải hoặc tổ chức thường xuyên kiểm tra nồng độ cồn, việc xây dựng quy trình đo thống nhất cũng quan trọng không kém chất lượng thiết bị.
4. Lựa chọn máy đo nồng độ cồn phù hợp tại ECALL
Nếu cần trang bị máy đo nồng độ cồn cho cá nhân, doanh nghiệp hoặc hoạt động kiểm tra chuyên nghiệp, người mua nên quan tâm đến công nghệ cảm biến, phương pháp lấy mẫu, độ chính xác công bố và yêu cầu hiệu chuẩn của từng model.
ECALL cung cấp các dòng máy đo nồng độ cồn thuộc thương hiệu Alcofind và Andatech, phục vụ nhiều nhu cầu kiểm tra khác nhau.
Người dùng có thể tham khảo thêm các danh mục máy đo nồng độ cồn tại ECALL để xem các sản phẩm và lựa chọn thiết bị phù hợp:
- Máy đo nồng độ cồn Alcofind
- Máy đo nồng độ cồn Andatech

5. Câu hỏi thường gặp về độ sai lệch máy đo nồng độ cồn
Vì sao cùng một người nhưng máy đo nồng độ cồn cho kết quả khác nhau?
Kết quả có thể khác nhau do thời điểm đo, cách lấy mẫu, cồn tồn dư trong miệng, đặc tính của thiết bị hoặc tình trạng hiệu chuẩn. Cần thực hiện đúng hướng dẫn và kiểm tra thiết bị trước khi kết luận nguyên nhân.
Máy đo nồng độ cồn có thể cho kết quả cao hơn thực tế không?
Có. Cồn tồn dư trong miệng, hơi cồn trong môi trường hoặc các yếu tố gây nhiễu phù hợp với công nghệ của thiết bị có thể làm ảnh hưởng kết quả. Nếu kết quả bất thường, cần kiểm tra điều kiện đo và xác minh thiết bị.
Bao lâu nên hiệu chuẩn máy đo nồng độ cồn một lần?
Không có một chu kỳ chung phù hợp với tất cả model. Người dùng cần tuân thủ hướng dẫn của nhà sản xuất, tần suất sử dụng và yêu cầu áp dụng đối với mục đích đo cụ thể.
Máy đo nồng độ cồn dùng cảm biến Fuel Cell có bị sai lệch không?
Có. Fuel Cell là một công nghệ cảm biến có tính chọn lọc tốt đối với ethanol, nhưng thiết bị vẫn có thể bị ảnh hưởng bởi tình trạng cảm biến, điều kiện lấy mẫu, môi trường và việc bảo dưỡng, hiệu chuẩn.
Khi máy đo nồng độ cồn báo kết quả bất thường, có nên tiếp tục sử dụng không?
Không nên tiếp tục dùng thiết bị đang bị nghi ngờ sai lệch để đưa ra quyết định quan trọng. Hãy kiểm tra hướng dẫn, điều kiện đo và tình trạng thiết bị; nếu vẫn còn nghi ngờ, cần đưa máy đi kiểm tra trước khi sử dụng lại cho mục đích đó.
6. Kết luận
Máy đo nồng độ cồn sai lệch có thể xuất phát từ cả người sử dụng, điều kiện đo và tình trạng kỹ thuật của thiết bị. Trong đó, đo quá sớm sau khi uống rượu bia, thao tác không đúng và chưa hiệu chuẩn là những nguyên nhân cần kiểm tra trước tiên.
Để có kết quả đáng tin cậy, hãy sử dụng máy đúng quy trình, bảo dưỡng định kỳ và lựa chọn thiết bị phù hợp với mục đích kiểm tra.
Tác giả: Nguyễn Văn Trường – Kỹ sư thiết bị đo nồng độ cồn tại Ecall
Chuyên môn: Máy đo nồng độ cồn Fuel Cell, thiết bị đo khí và hệ thống đo lường
Hồ sơ chuyên gia: https://ecall.com.vn/tac-gia-ecall/profile-nguyen-van-truong/